SEGUIR ANDANDO

Andei uns cantos pasos e seguín andando. Se deixo de botar un pé detrás do outro, deixo de andar. E non podo quedar quieto. Teño que chegar. A onde? Aínda non sei. O que si sei é que a algún lugar chegarei: mesmo ata o infinito. Ó infinito tamén se chega. Buzz Lightyear chegou. Incluso foi máis alá. “Deica o infinito e máis alá”, era a súa ladaíña.

Porén, hoxe non me apetece chegar ata o infinito. Acabo de apousentar as nádegas nunha cadeira, diante dunha mesa, na terraza dun café, baixo unha calor sufocante. É deses días nos que o sol non brilla, pero a sufocación afoga. O reloxo marca 32 graos. Mente coma un troiteiro! Hai polo menos cerca doutros tantos.

E tan só a certos paspáns se lles ocorre sentar na terraza e poñerse a escribir cando dentro da cafetaría teñen o aire acondicionado. Pero os heroes teñen que estar para as duras e para as maduras. Nas duras hai que aguantar. Nas maduras é algo normal.

Deixei de andar e non noto nada. Refírome á canseira. Así, sentado, non me canso. É case un descubrimento que me fai abondo feliz. Porque, como case sempre estou andando, chega un momento en que si me canso. Só un pouco, se digo a verdade. Estou tan acostumado a andar que, cando non ando, síntome raro.

Agora mesmo non o noto moito porque estou poñendo os puntos sobre os is. E mentres me entreteño con isto, non penso no efecto nin nas consecuencias de deixar de andar. Iso si, e por se acaso, antes de notar esa rareza, vou andar de novo uns cantos pasos máis para, logo destes, seguir andando.

Café Brétema. A Valenzá. Venres, 4 de setembro de 2026

DOUS DÍAS AGARDADOS

Comentaba a semana pasada —cando falei neste mesmo espazo sobre os días importantes das novenas dos Milagres— que, para describir ben o Rosario das Antorchas e O Día 8, precisaría polo menos outro Recuncho Hebdomadario. E remataba dicindo: “Se cadra, o do ano que vén”.

Pois non: xa é o de hoxe. Porque hoxe dáse a coincidencia de que é día 7, Rosario das Antorchas, e mañá é O Día 8. Aínda que tamén é certo que estiven nun alustro, nun chiscar de ollos, de optar pola andaina que realicei precisamente ós Milagres, desde a Finca Fierro, en Barbadás, antonte. No último momento díxenme que tal andaina iría mellor nun Pingas de Orballo.

Quizais a fama do Rosario das Antorchas a leve a fermosura do espectáculo das velas acendidas na noite pecha do Medo e, por suposto, a exhibición final dos fogos de artificio que, agora, ó seren de cores, aínda estenden e propagan máis ese espectáculo.

Mais, quitando esa fama e retrotraéndome á infancia, o Rosario das Antorchas pódese dicir que xa nos empezaba pola tarde, por aquela ansia de recoller axiña as vacas do monte, porque había que cear e prepararse para ir ó rosario. Os nervios consumíannos por se os pais nos mandaban facer cousas e máis cousas. Nós o que queriamos era coller o camiño do Medo, ir andando eses tres quilómetros e algo, ás escuras ou, como moito, cun chisqueiro amosando o camiño, e gastar bromas ante un suposto medo a que aparecese algo na noite pecha.

Tamén, quitando o significado relixioso do Día 8, este era un día que desexabamos desde meses atrás. Antes de existir isto dos festivos locais, en Baños de Molgas colliamos pola man ese día como festivo. Os preparativos do día anterior, ou de días antes, para xantar despois da misa principal pola contorna do santuario, á sombra dos piñeiros, eran de película: nervios pola proximidade do día, nervios pola comida, nervios pola vestimenta, nervios para encher as alforxas do burro...

Con respecto á comida, nunca esquecerei o desexo de que chegase axiña tal momento. Creo que era unha das dúas únicas veces —a outra era no Ano Novo— en que podía comer o roscón. A ver, naqueles tempos, todo o que producía un vendíao, e o que había que mercar estaba, por suposto, prohibitivo. O roscón levaba ovos, que tiñamos que deixar de vender —unha gran perda—; azucre, que tiñamos que mercar —non había con que—; e algúns ingredientes máis que, ou se vendían ou non había con que compralos.

Porén, para ese día, o esforzo dos pais era enorme e había un bocado especial para O Día 8.

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 5 de setembro de 2026

O QUE QUEDA DUN INSTANTE

Foi pouco tempo, apenas un anaco de tarde que, por algunha razón, parecía querer quedar. A calor caía con forza e nin sequera a sombra das árbores era quen de amortecela, pero había naquela quietude algo difícil de explicar. O aire estaba cheo de pole, de mosquitos e de pequena bicharada, e todo parecía entregado a unha danza desordenada. Porén, nada conseguía romper aquela sensación de calma. Era coma se, durante uns minutos, o mundo aceptase deterse.

Os ollos tiñan un brillo especial, máis intenso ca propia luz do día, e o sorriso ía abríndose devagar, sen présa, como se a ledicia estivese agardando desde había tempo por aquel momento. Non facían falta demasiadas palabras. Ás veces abonda unha presenza, un xesto, unha mirada que permanece un segundo máis do necesario, para que todo o que acontece arredor perda importancia. Mesmo a música que chegaba de lonxe parecía formar parte daquela escena, un fado de esperanza que se mesturaba co rumor das follas.

Todo parecía encaixar naquela pequena porción de tempo. A mesa, a sombra, a calor, o zunido persistente dos insectos e aquela sensación de estar exactamente onde cumpría estar. A poesía, caprichosa, bailaba unha polca por entre as patas da mesa, mentres o instante se volvía máis grande ca o propio lugar. Quizais fose iso o que facía especial aquela tarde: non había nada extraordinario nela e, con todo, todo parecía extraordinario.

Foi pouco tempo. Mais hai instantes que non necesitan durar para deixar unha pegada. Permanecen nalgún lugar da memoria, asociados a unha calor, a un sorriso, a unha música ou simplemente á certeza de que, durante uns minutos, a vida pareceu estar no seu sitio.

Café Brétema. A Valenzá. Xoves, 3 de setembro de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Venres, 4 de setembro de 2026

O SILENCIO PODE BAILAR

Só sei que non sei nada. É mentira. Algo sei. Outra cousa é que conte ou non.

Hai cousas que non se deberían contar, como as hai que non se deben gardar. Os segredos non se contan. As penas desafóganse. Os pensamentos ou sentimentalismos... uns si e outros non.

Sei que algúns versos riman e outros van por libre. Tamén sei que o silencio deixa de ser silencio cando o ruído chega correndo da festa. Ou viceversa: cando o ruído se esconde entre as paredes da noite pecha, é cando o silencio pode bailar un tango na punta dunha deda.

Sei que o toxo pica, a silva engarra e a bolboreta baila. Baila sobre ese verso que vai por libre, porque a liberdade é ese dereito, ou esa posibilidade, de poder decidir se podo contar o que sei, aínda que semelle que non sei nada.

Pero sei, vaia se sei. Sei que, máis alá de Orión, hai moito máis universo. Que o universo, din, non ten fin. Que a finalidade dun sentimento é facer realidade a esperanza. A esperanza é esa sensación que dá moita guerra cando o silencio se apodera dunha almofada branca.

Sei que practicamente todo vai e vén; que o que xa non está é porque estivo; que o bambán da melancolía deixa de abanearse cando ninguén o empurra... as accións, o tempo, os recordos, a memoria...

Só sei que non sei nada. Sei, sei. Sei que o día que rebente o mundo será porque un berro seco, ou gozoso, se pasou de decibelios. Sei que todo está na miña cabeza. Outra cousa é que o diga ou non, que o pregoe ou non.

Café Brétema. A Valenzá. Martes, 1 de setembro de 2026

A CÁMARA LENTA DA LITERATURA

Tiña un amigo que me dicía que se negaba a ler libros voluminosos, que unha boa ou bonita historia podía contarse igual nun libro de cento e pico de páxinas ou, como moito, de trescentas. E tiña razón.

Empezo a cansarme dos chamados best-séllers que, para contar un simple asasinato —ou mesmo se se trata dun asasino en serie—, precisan achegarse ás mil páxinas. Nestes libros, por poñer un exemplo, para acender un coche, simplemente para darlle á chave de contacto, poden empregar tres ou catro páxinas.

Estou lendo un que utiliza todos os tópicos que asoman, por exemplo, nesas películas de acción nas que, cando alguén recibe un disparo, cae tan amodiño que ata a propia cámara lenta parece ir a cámara aínda máis lenta.

O caso é que o escritor é un deses que se fixeron famosos precisamente por ese tipo de tramas e polo número de exemplares vendidos en todo o mundo e en varios idiomas. Eu mesmo lin varios del e recordo que a un o clasifiquei como moi entretido; outro pareceume marabilloso; outro, bonito; e dous, regularciños.

Este que estou lendo —levo lidas 251 páxinas e aínda me quedan 425— xa case podo asegurar que o cualificarei de malo polo que máis ou menos comentaba liñas atrás: demasiados tópicos cinematográficos e demasiadas páxinas para non contar practicamente nada e nas que a literatura brilla pola súa ausencia.

Que por que non o deixo? Un sempre confía en que pode pasar algo, aínda que intúa que non vai pasar nada. E, anque pase, xa dá igual. Pero...

Así que moito coidadiño con “Mentira”, de Juan Gómez-Jurado, pero coa advertencia de que para gustos hai cores. Oxalá para moitos vós sexa unha obra mestra. Oxalá. Só que sexa así para compensar ese tempo empregado en tantas páxinas.

Café Kibu. A Valenzá. Luns, 31 de agosto de 2026

A FE QUE NON TEÑO E AS LEMBRANZAS QUE SI

Desde a perspectiva dun ateísmo galopante, isto non me impide falar do gran acontecemento cristián que comezou a desenvolverse, precisamente onte, no meu concello de Baños de Molgas, máis concretamente no santuario da Nosa Señora dos Milagres: as novenas na honra desa virxe, a Santiña do Medo.

Na miña memoria infantil quedaron para sempre, nun recanto do cerebro, os recordos de tres datas e dunha acción, detalle, feito ou acto que penso que son os máis salientables de todas as novenas.

Os churros. Era, a diario, un dos momentos álxidos da peregrinación ó santuario, en relación coa primeira novena do día, a das sete e media. Pois, tan axiña como se saía da misa, os que podían lanzábanse como posesos ós churros. Os que podían, que eran moi poucos. Os que non podiamos, mirabamos de esguello para quen os ía comendo e rezabamos, máis que na propia misa, para que se compadecese de nós e nos lanzase algún, coma ós cans famentos.

O Rosario da Aurora. Cada día celébrao unha ou varias parroquias da contorna. Cando lle tocaba a Baños de Molgas, ás seis da mañá repenicaban as campás para espertar ós veciños. Xuntabámonos na Cagalla e iamos de parola, detrás do cura, ata o cruce coa estrada de Maceda. Alí, aí si, empezaba a rezarse o rosario ata o mesmo santuario.

O Rosario das Antorchas. Todos os días 7 de setembro, ás once da noite. A verdade é que o rosario era o de menos. O que realmente nos interesaba ós cativos —e ós non tan cativos— eran os fogos artificiais, que cando empezaron a ser de luces, aquilo converteuse xa na noite máxica de todo o monte Medo.

Mesmo moito antes do rosario e dos fogos, o bonito tamén era o traxecto a pé —de noite pecha, claro— cos grupos de xente e de rapaces que se ían formando, e as bromas que se gastaban, tanto á ida como á volta. Por unhas cousas e por outras, era a noite máis fermosa de todo o ano.

O Día 8. Así, tal cal, en maiúscula. Porque é o día grande. Porque sempre se coñeceu así: O Día 8. Porque o que se facía ese día —ou mesmo o que se facía para ese día— éme imposible describilo por completo, pola sinxela razón de que precisaría, polo menos, outro Recuncho Hebdomadario. Se cadra, o do ano que vén.

Pois, aínda que cada vez sexa máis e máis ateo, as novenas dos Milagres, polo que sexa, teñen o seu aquel, a súa tradición e perdurarán sempre na miña memoria.

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 29 de agosto de 2026

QUE SI. QUE NON.

Que si. Que non. As dúbidas, preñadas de incertezas. As incertezas apurando o tempo. O tempo facendo bailar os nervios. Os nervios facendo mover os pés. E os pés collendo camiño da arroutada.

Que si. E fun correndo. Atravesei carballeiras e devesas. Fervenzas cheas de silencio. Tráfico de coches que semellaba un inferno. Atravesei toxeiras. Cruceime con paporroibos. Fotografei bolboretas. E sentei ante o toxiño máis amarelo.

Alí, sentado, conversei comigo mesmo, con alguén, como se se fose acabar o mundo. Mesmo ouleei sentimentos e berrei pensamentos. Porén, os sorrisos abriron camiños por entre a espesura do bosque. Polas carrilleiras, xa libres, asomaron gargalladas tras palabras disparatadas, mesmo incompletas, pero sempre cun fondo real e futurista.

Deixei a pequena sombra do toxo e seguín correndo polo arco da vella da esperanza. Porque esta, aínda que a representan tan só de cor verde, deixa amosar as seis cores restantes para que un poida coller a da realidade, a da actualidade, a que sinala que se chegou á meta.

Esa meta á que houbo dúbidas de ir ou non ir. Esa meta pola que, en principio, o tempo non corría e, logo, batín todos os récords. Ás veces, as ansias levan a un polo aire.

Cando cheguei, todo se conxuntou: as incertezas acougaron, os nervios sosegaron, o tempo nin se detivo nin se botou a correr, os pés deixaron de bater. E todo iso pariu uns momentos de melancolía e nostalxia, de felicidade e ledicia, de quietude e silencio.

Cafetaría Titanic. Ourense. Venres, 28 de agosto de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 29 de agosto de 2026