MELANCOLÍA ESPARTANA

Baixei do coche. Empecei a andar. Movín un pé, logo o outro. Mirei para a Aira de Arriba; canastros e pés de canastro. Seguín andando pola rúa abaixo de Baños de Molgas. Atallei pola Canella. Aquí deixei que a memoria bailase un tango, lembrando certos días de novembro.

Subín á Perla Negra e crucei o río Arnoia cara ás Mestras. Un paso detrás doutro. Un carballo vello. Unha parede de pedra. Máis carballos vellos: gordos, recios, enormes, eternos. Deixo caer o lombo sobre a herba..., á sombra doutro carballo vello.

Pecho os ollos e vexo o que quero ver: un balcón, un reflexo no espello, unha rula que aniña, un sorriso aberto, un peito ó descuberto, pingas de orballo que baixan entre os peitos. Asombro e silencio. Desexo e silencio. Silencio no pensamento.

Un son na distancia. Un reloxo que marca as horas. O tempo que pasa, aínda que nestes momentos semelle que está estancado. Porque hai sentimentos para os que non transcorre o tempo. Hai ilusións, hai fantasías, hai esperanzas que van e veñen ó ritmo dun asubío nostálxico.

Abro os ollos. Contemplo o ceo. Sinto o baleiro. Porén, deixo que todo flúa, que todo agrome e que o lagarto da Carolina lle dea ó rabo. Este, moi preto, non se move, non lle dá ó rabo, pero sente a miña ollada e penso que ata me acompaña nesta melancolía soñadora, espartana.

Érgome. Marcho das Mestras. En silencio. Porque nada fai ruído; nin sequera a Perla Negra sucando as augas do Arnoia. A nostalxia é desexar que as cousas permanezan sempre iguais. A vida segue igual.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Sábado, 30 de maio de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Luns, 01 de xuño de 2026

Foto: As Mestras (Baños de Molgas - Ourense)

A MISTERIOSA INCLINACIÓN

Levo uns días coa impresión de que me estou inclinando cara ó lado esquerdo. E non estou falando de política, senón de cuestións físicas. Noto como todo o corpo se me torce e como tanto o pé como a perna esquerda empezan a protestar.

O primeiro día non lle dei moita importancia porque pensei que se me debilitaran algúns músculos; pero ó segundo xa comecei a preocuparme, precisamente porque non me doía nada. Algo raro estaba pasando.

Ó terceiro día, vendo que o asunto persistía, pedín cita médica. Mesmo pensei que, se a inclinación seguía facendo das súas, o día da visita terían que levarme en padiola, porque me deron a cita para dentro duns meses.

Fose como fose, o asunto xa pasaba de castaño escuro. Cada vez me ladeaba máis. Ladeaba de tal maneira que, falando claro, xa andaba torcido. Non tardei en botar man dun bastón, dun caxato que meu pai me deixara en herdanza, para evitar caer definitivamente.

O máis curioso —ou estrambótico— do caso foi que axiña descubrín que todo o mundo se torcera cara a un lado. Non era, daquela, un defecto físico meu, por moito que eu sexa, fisicamente, un espantallo.

Ó pouco empezou a correr o rumor de que non sei que lle pasara ó eixe da Terra e de que non tardariamos en caer do planeta ó espazo. Víaselle á xente máis que preocupación, incluso co terror xa debuxado no rostro.

Eu, en cambio, estaba do máis tranquilo. Se aquilo acaba sendo certo, sería a mellor forma de viaxar polo Universo, deica o infinito e máis alá. Co que me gusta a min o espazo sideral, estelar...

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Venres, 29 de maio de 2026

BUGALLAL, MÁIS ALÁ DOS BUGALLOS

 

Ó principio, unhas veces chamabámoslle a carreira da Cavada e, outras, a carreira dos Agros. Máis tarde, vimos gravado nunha pedra dunha palleira o nome de rúa Bugallal. E, por inercia, tal nome mandábanos ós bugallos dos carballos. Agora, xa sei que realmente o nome desa rúa de Baños de Molgas déuselle en honor a un tal Gabino Bugallal. Quen foi realmente Bugallal para merecer tal distinción?

Gabino Bugallal Araújo foi unha das figuras políticas galegas máis influentes da Restauración. Nado en Ponteareas o 19 de febreiro de 1861, formouse en Dereito nas universidades de Santiago de Compostela e Salamanca, iniciando moi novo unha carreira política que o levaría aos máis altos cargos do Estado. Deputado por Galicia durante décadas, converteuse nun dos principais dirixentes do Partido Conservador e nun home de absoluta confianza de Eduardo Dato.

A súa traxectoria foi excepcionalmente longa e destacada. Con apenas 25 anos xa ocupaba escano no Congreso dos Deputados. Ó longo da súa vida pública desempeñou diversas responsabilidades ministeriais, chegando a ser ministro de Instrución Pública, de Facenda, de Graza e Xustiza, de Gobernación e de Economía Nacional. Tamén presidiu o Congreso dos Deputados, converténdose nun dos políticos máis poderosos da España da súa época.

En marzo de 1921, tras o asasinato do presidente Eduardo Dato, asumiu de maneira interina a Presidencia do Consello de Ministros, exercendo durante uns días como xefe do Goberno español. Aínda que o seu mandato foi breve, aquel feito constitúe o punto culminante dunha carreira política que se estendeu durante máis de corenta anos.

Como ocorre con moitos personaxes históricos, a súa figura non está exenta de controversia. Durante os anos de forte conflitividade social mostrou posicións moi conservadoras e apoiou medidas de orde pública que recibiron críticas por parte dos seus adversarios políticos; a maiores de herdar, familiarmente, unha rede clientelista propia que fortaleceu mediante o intercambio de favores, as recomendacións, o padroádego persoal e a manipulación das eleccións. O “bugallalismo” demostrou ter unha gran forza na provincia de Ourense. Onde se non...

Monárquico convencido, mantivo a súa lealdade a Afonso XIII ata a proclamación da Segunda República. Non tardou entón en exiliarse a París, onde faleceu o 31 de maio de 1932, fixo onte 94 anos.

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 30 de maio de 2026

O SABOR DA MELANCOLÍA

Matei o silencio cun berro. Resucitei fotos agochadas e babexei polas corredoiras do desexo. Subín á Perla Negra e naveguei polos mares e océanos da melancolía. A melancolía é o pracer de estar triste, dicía Víctor Hugo. Aínda que non estou triste, a nostalxia ás veces é unha hostia que hai que comer crúa. Menos mal que, como a oblea, deixa un sabor doce na boca.

Despois do berro volveu o silencio. Porque certas fotos deixan a un mudo, pampo, perplexo, atónito; pero tamén bailando sobre a ilusión dunha fantasía ou sobre a rutina dunha esperanza. E se se perde a esperanza, entón si que estamos perdidos de verdade.

Pero aquí sigo, sobre a Perla Negra, intentando recuperar o tempo e buscándome polos recunchos dos espellos. Eses espellos nos que se reflicten as ansias por medio das pingas de orballo que esvaran pola pel branca dunha aventura en tres dimensións. Ás veces, o pasado semella un porto afastado ó que nunca se regresa de todo. Outras veces é unha ferida pequena que continúa latexando en silencio.

Máis tarde, con pachorra, deixarei que a vida sexa tan só un latexo eterno.

Entre o silencio e o berro hai un lapso, un suspiro, un segundo que na memoria se fai eterno. Tempo para debuxar unha fantasía coa música de fondo de Vangelis ou co “Love Me Tender” de Elvis Presley. Entre o silencio e o berro chouta a memoria na procura de instantáneas brillantes, fermosas e cobizosas, coma se o tempo puidese deterse un intre entre os dedos.

Chego a porto, deixo a Perla Negra e métome polas carrilleiras do poema. Ese poema que se debuxa nun espello para reflectir un corpo cheo de poesía. E mentres a noite cae sobre a cuberta, comprendo que hai silencios que tamén saben abrazar.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Xoves, 28 de maio de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Xoves, 28 de maio de 2026

O ESTRAÑO CASO DO DÍA INTERMINABLE

Ultimamente estanme deixando pegada os libros que leo. A un de Julio Llamazares xa lle dediquei dous Pingas e agora tamén vou co segundo sobre a novela de José Pinto Carneiro, “O estraño caso da rapazola que entrou polo meu despacho adiante”.

Resulta que eu tamén vivín o estraño caso do día que empezara e non acababa nunca. Iso dicía eu cando levaba dúas semanas e media vendo que non se facía de noite. A min, aquilo xa me traía pola rúa da melancolía, digo da amargura. Si, porque para máis aquel, eu nin durmía nin intentaba durmir. Nunca me gustou durmir de día.

Por culpa de non durmir, e ademais de ter a cabeza coma un bombo, xa tiña os ollos inchadísimos. Tan inchados que mesmo me custaba un mundo ver por eles. Unha cousa é comprobar que non chega a noite durante dous ou tres días, pero xa durante dúas semanas e pico...

Non me quedou outra que intentar saber de verdade que carallo estaba a pasar. Botei man das primeiras persoas coas que me atopei —para saber se a eles lles sucedía o mesmo ou era o meu cerebro o que xa non regulaba ben— e, cando lles fixen a pregunta de por que raio non se facía de noite, ríronse na miña cara e nin ousaron contestarme. O estraño caso pintaba mal, tan mal coma o da novela do autor portugués.

Foron os seguintes paisanos os que me espetaron de súpeto que estabamos no Círculo Polar Ártico. Quedei coa boca aberta e sen reacción. Que pintaba eu naquel lugar? Como chegara ata alí? Ah, o estraño caso dun caso ben estraño.

Café Brétema. A Valenzá. Mércores, 27 de maio de 2026

O ESTRAÑO CASO DUNHA NOVELA CURTA QUE SE FAI LONGA

O outro día, unha amiga deixoume tres libros que acababa de mercar nunha libraría de segunda man. Xa máis dunha vez me confesara que tiña os seus propios métodos para escoller lecturas: pola portada, polo título, por algo que lle chamase a atención e mesmo por pura intuición. Penso que moitos —á marxe daqueles autores que coñecemos de sobra— seguimos tamén algún deses criterios. Eu, por exemplo, engadiría outro: o volume. Sempre me tentaron os voluminosos, quizais porque me gusta pensar que me van acompañar durante máis tempo.

Un dos que me deixou vese ás leguas que o escolleu polo título: “O estraño caso da rapazola que entrou polo meu despacho adiante”, novela que o escritor portugués José Pinto Carneiro publicou en 1995.

O libro é curtiño —191 páxinas— e, malia a contar con algúns parágrafos bastante longos, lese con facilidade. E menos mal que é curto, porque, sinceramente, fóra do propio título —que si resulta rechamante—, pouco máis ten. Ademais, como o propio autor nos vai advertindo ou recoñecendo continuamente que na vida real non suceden as cousas que lles pasan ós protagonistas das películas, non fai falta ser moi listo para decatarse de que está a reproducir, ó pé da letra, todos os tópicos do cinema de detectives, gánsteres e policías.

Ó principio, a maneira de narrar de José Pinto mesmo consegue arrincar algún sorriso... ata que esa mesma fórmula empeza a cansar, e cansa, e cansa, e un acaba desexando chegar á última páxina, agradecendo polo camiño que o libro teña só 191. Iso si, nunha cousa estou totalmente de acordo coa miña amiga: o mellor da novela é o título.

Finca Fierro. Barbadás. Mércores, 27 de maio de 2026

A VERTIXE DO DESEXO

Asoma a vertixe do seu peito e a felicidade consiste en ir máis alá dun latexo compartido. El baixa amodiño, percorrendo coa ansia da súa lingua e cos seus bicos os camiños que levan á lagoa do desexo.

Ela pensa que hai 69 formas de alcanzar o paraíso: desde unha cadeira resistente ós ímpetos da dita ata a reforma estrutural dunha ducha para descubrir realmente o que é bo, para saber o que vale un peite.

Os dous cren, saben, imaxinan e desexan que o gozo vaia moito máis alá do deleite e do pracer; porque, como dicía aquel, hai que vivir, que son dous días. E viven baixo as imaxes fotográficas dos anhelos, dos devezos, das ilusións e dos soños.

Asoma tamén a vertixe da zona prohibida, onde cada salouco é unha esperanza, cada mirada unha aventura e cada xesto, cada feito un futuro orgasmo de ilusión. Sempre se dixo que o prohibido é o máis tentador.

El quere mesturar agora a fermosura cos versos, os versos cos anhelos e as ilusións coa almofada dos soños. Ela quere vivir a fantasía das formas e das posturas, deixando que as ansias sigan ó ritmo dos seus latexos. Os dous senten as palpitacións dos soños. Como dicía aquel outro: soñar é bonito, pero soñar esperto aínda o é máis.

Asoma a vertixe das imaxes e o tempo queda estancado para que a realidade amose a fermosura dun peito e o niño do desexo. Agora, que el baile un twist sobre o embigo do mundo e que ela siga o ritmo dunha das 69 posturas. E que rebente o mundo.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Sábado, 23 de maio de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Domingo, 24 de maio de 2026