O ESPECTÁCULO DE RIR E CHORAR

Establecín o récord mundial de rir e chorar; en intervalos de tan só cinco minutos. Comecei primeiro coas risas durante cinco minutos e, ós dez segundos, xa comezaba coas bágoas. Cinco minutos, dez segundos; cinco minutos, dez segundos. Así levo xa 32 días.

Neses dez segundos teño tempo de botarlle un grolo e, noutros, doulle un bocado ó que me ofreza o público.

Porque teño público, moito público. E segundo vai transcendendo a animalada —o evento, o asunto que estou levando a cabo—, cada vez se suma máis xente. O máis bonito de todo é que rin comigo, rin a gargalladas. Tamén é certo que, nos choros, non chegan a chorar, pero si se lles nota certa tristura. Aínda que hai algúns que, quizais polos nervios ou polo esperpento que están a presenciar, seguen a rir.

Cando xa quedo saciado de comer e beber, aproveito os dez segundos para atender ós medios de comunicación, mesmo ás barrabasadas dalgúns veciños que me animan de todas as maneiras habidas e por haber. Son boa xente. Eu tamén me porto ben con eles. Hai empatía. De cando en vez sóltolles un “vai por vós, veciños” e comezo a rir a cachón. Eles non tardan en seguirme.

32 días non é moco de pavo nin peixe podre. Ó pouco de iniciar o desafío souben de dous ou tres que acometeran tal reto e o deixaran ás poucas horas. O meu vai camiño de ser imbatible, eterno. Porque, por se aínda non o sabedes —e por se aínda non o dixen—, vou seguir con el, a ver se aguanto polo menos 32 días máis.

Cousas de rir e de chorar.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Martes, 28 de abril de 2026

O MEU TESOURO DE PAPEL

Tívenlle medo. Ó tempo, á treboada, á chuvia. E non por se me mollaba eu, senón polo libro. Sufro cando vexo que lle cae tan só unha pinga de auga, mesmo de orballo. Teño os libros por algo tan sagrados que, ó rematalos, quero que sigan igual que cando saíron da imprenta. Non os subliño, non lles dobro as esquinas, non os marco; ata non hai moito forrábaos, aínda que agora recoñezo que xa non teño paciencia para facelo. Iso si, teño cabeza para que non se me estraguen por culpa da chuvia. O trato seguirá sendo exquisito.

Cando vexo que lles cae algunha pinga, non tardo nin un segundo en metelos debaixo da camisa. O problema é que algunhas camisas de verán son finas coma papel. Hoxe levo unha desas, tan fina que non me serve de cobertoira. De aí o medo... ó tempo, á treboada, á chuvia.

Tamén é verdade que, ultimamente, adoito traer sempre comigo unha mochila desas que se colgan ó ombreiro e podo gardar o libro nela. Mais sei tamén que, ante unha treboada, todo se empapa e pasa e traspasa e molla.

De aí que, na metade do traxecto, deixase de ler e emprendese o camiño de volta á casa. Non vaia ser o demo que se me enchoupe o libro. É mellor que me enchoupe eu ata criar ras ca que caia unha soa pinga de auga sobre a miña xoia, o meu tesouro.

Ó final semella que tiven sorte, aínda que tamén é certo que non podo cantar vitoria: houbo que facer a parada obrigatoria para tomar un café e, como non, contar o que acabo de contar. Quedan aínda uns cincocentos metros para chegar á casa e as treboadas, as trombas de auga chegan nun santiamén; o santi para o alustro e o trono, e o amén para a descarga líquida.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Martes, 28 de abril de 2026

UNHA ANDAINA SEN BAIXAR DO COCHE

Andei perdido. Quixen facer unha andaina chitoliana, pero nin sequera baixei do coche. Nun certo lugar non collín o desvío correcto, non souben por onde tirar e mandei todo para aquel sitio onde as costas perden o seu honesto nome.

A culpa foi miña, si, porque saín da casa tan precipitadamente que non estudei ben o traxecto. Eu, como paso dos GPS, son máis de mapas, que intento analizar a fondo. Aínda así, case sempre erro en algo. Imaxinade se nin sequera estudase as estradas polas que teño que ir.

Ademais de todo iso, tampouco me preocupou demasiado o erro nin a perda. Pensei que, mesmo chegando ben ó destino, ó mellor non facía falta tal andaina, porque vía perfectamente as nubes de treboada que xa se estaban apoderando do lugar. Seguro que non me arriscaba a que, nun momento dado, me puxese pingando. E menos en sitios que non coñezo ben.

Porén, o cabreo e a carraxe quixeron metérseme nas entrañas, mais non os deixei: ás veces préstame andar por onde nunca andei, coa sensación de estar descubrindo lugares novos. Logo, para máis aquel, e como o meu é conducir, mel nas filloas ou ouro sobre azul. É dicir, que o importante era saír dar unha volta co coche e ir por sitios polos que nunca pasara nin circulara.

Tamén se deu a coincidencia de que me divertín escoitando pola radio o partido de fútbol entre o Raio Vallecano e a Real Sociedade, que no segundo tempo tivo de todo: goles e moita polémica nos doce minutos de desconto.

Café O Liñar. A Valenzá. Domingo, 26 de abril de 2026

O VIRACHAQUETAS DOS VERSOS

Son o virachaquetas dos versos; vou dun a outro como alma en pena e coa conciencia negra. E con tanto ir e virar non consigo completar o poema. É igual; eu son pura poesía... de versos soltos. Ou libres.

Son o botafumeiro da aurora. Madrugo queimando pólvora tras os “atracadores” da posguerra. Subo outeiros, chouto valados, cruzo ríos, pateo vales e cando vexo algún “asaltador”, disparo. Menos mal que disparo tan só cun deses versos soltos dunha ditadura que nos esmagou.

Son o lercha que non deixa torre en pé nin candea acesa. Aínda que, ás veces —a maioría das veces—, non diga nada que ninguén saiba. Pero queda bravo esbardallar sobre a conciencia de moitos. A miña sempre queda tranquila... aínda que siga negra.

Son Víctor Manuel protestando, Elvis Presley movendo á pelve, Sabina versificando e o fillo da Generosa dicindo que dúas máis dúas son catro e que aquí paz e despois gloria. Son o virachaquetas dos ruxerruxes.

Son o tifón na calma, o silencio no ruído, o lobo no rabaño de ovellas, o inmigrante na patria racista, o migallo de pan na pota do caldo e a flor do toxo na gaiola do desexo. Son o Xesucristo que non fai milagres e o demo que bendí todas as boas accións.

Son o virachaquetas das bandas sonoras. De Hans Zimmer paso a Alexandre Desplat, de Morricone a Vangelis, de Alberto Iglesias a John Williams, de Leonard Bernstein a Max Steiner, John Barry, Jerry Goldsmith, James Horner, Danny Elfman, Nino Rota, Rachel Portman, Henry Mancini, Bill Conti ou Maurice Jarre...

Son Casablanca e o Titanic e a Perla Negra e Jack Sparrow e Mad Max e Supermán.

Son o ganso do poema sen versos.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Venres, 24 de abril de 2026

DESTINO TRUNCADO EN GABÓN

O 27 de abril de 1993 (cúmprense hoxe 33 anos) produciuse unha das maiores traxedias da historia do fútbol africano. A selección nacional de Zambia viaxaba cara a Senegal para disputar un partido de clasificación para o Mundial de Fútbol de 1994 cando o avión no que se desprazaban sufriu un accidente mortal preto de Libreville, capital de Gabón.

O equipo zambiano era considerado unha das mellores xeracións da súa historia. Viñan de derrotar por 3-0 a Mauricio nun encontro de clasificación para a Copa de África e agora debían afrontar outro reto decisivo: gañar a Senegal para seguir soñando coa súa primeira participación nun Mundial.

O avión era un modelo militar de Havilland Canada DHC-5 Buffalo pertencente á forza aérea zambiana. O percorrido incluía varias escalas para recargar combustible: primeiro en Brazzaville, despois en Libreville e máis tarde en Abidjan antes de chegar a Dakar.

Durante a primeira parada xa se detectaran problemas mecánicos nun dos motores, pero o voo continuou. Poucos minutos despois de despegar de Libreville, un motor incendiouse. O piloto, confundido por un fallo nos instrumentos e afectado polo cansazo, apagou por erro o motor que funcionaba correctamente. O avión perdeu toda a potencia e acabou caendo no océano Atlántico, a uns 500 metros da costa de Gabón.

Non houbo superviventes. Morreron as 30 persoas que viaxaban a bordo: 18 futbolistas, membros do corpo técnico e cinco tripulantes. Entre as vítimas estaba o adestrador Godfrey Chitalu, unha lenda do fútbol zambiano. A noticia provocou unha enorme conmoción en África e no resto do mundo. Miles de persoas acudiron ós funerais celebrados en Lusaka.

A pesar da dor, Zambia reconstruíu rapidamente o seu equipo e conseguiu chegar á final da Copa Africana de Nacións de 1994.

Anos despois, en 2012, a selección zambiana conquistou a súa primeira Copa de África precisamente en Gabón, moi preto do lugar da traxedia. Esta vitoria dedicáronlla ós xogadores falecidos en 1993 e converteuse nun símbolo de superación e memoria.

Hoxe, o accidente de Libreville, segue a lembrarse como unha das páxinas máis tristes da historia do deporte africano, pois en Europa, África conta pouco.

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 25 de abril de 2026

O ACTO CARITATIVO DO DÍA

Acabo de efectuar o acto caritativo do día. Por un bo tempo terei a conciencia tranquila. Case podería dicir que debería morrer coa alma enchida.

Saín ler —como adoito facer regularmente polas tardes— polo paseo do río dos Muíños, tamén como homenaxe ó Día do Libro. Por dúas ou tres veces sentei á sombra para tomar folgos, pois, aínda que o sol non brillaba con forza, o bochorno era enorme, mesmo molesto.

Como sempre remato a lectura ó chegar ó parque da Liberdade, é dicir, á avenida de Celanova, é a partir de aí cando fago traballar algo á cabeza buscando algo —un tema, unha frase, un acto, unha visión; ás veces chega simplemente unha palabra— sobre o que escribir.

Ós poucos metros cruceime cunha parella e dous nenos que mesmo me obrigaron a botar o pé fóra da beirarrúa para deixalos pasar. Uns pasos máis adiante vin algo no chan: un trapo, unha peza de roupa. Nun primeiro momento pensei que sería un fargallo e xa comecei a botar pestes pola porcallada da xente. Porén, e como as veces si penso que son algo intelixente, relacionei a parella coa vestimenta: volvín a cabeza e vin que a muller levaba outra peza de roupa colgada do bolso. Asimilei aquela coa que estaba no chan e tamén co dous nenos.

Sen sequera recoller a indumentaria, xa estaba chamando —máis ben berrando, porque a distancia xa era considerable— por eles. Volvéronse, sinaleilles a peza (unha chaquetiña) e a muller xa levou as mans á cabeza. Non oín ben o que dicían, mais o home xa lle estaba a reprochar a perda. Tranquiliceina cun sorriso e coa idea de que estas cousas pasan nas mellores familias.

Deume as grazas, inchóuseme o peito e souben que acababa de realizar o acto bondadoso do día. Como debe ser.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Xoves, 23 de abril de 2026

OS PASOS REGULAMENTARIOS

Como tiña que cumprir cos pasos regulamentarios para que, segundo os que entenden, a saúde non se escangalle demasiado, non me quedou outra que poñerme ó camiño. Mirei cara ó horizonte e andei.

Andei detrás dos toxos verdes e das almas en pena. Andei á beira dun lagarto e por riba dun valado. Non tardei en facer unha pequena paradiña para recoller un verso que caera dun poema. Ó mellor deixárase caer. Ou tirárase el mesmo. Os versos libres, ás veces, son a hostia.

Andei con pasos caladiños e trepando con forza para facer algo de ruído. O ruído, penso eu, era máis ben para escorrentar o medo. O medo é como ese verso solto: libre. Porén, cando andaba en silencio, a melancolía rañaba, rabuñaba nas entrañas da memoria. Porque a memoria está precisamente aí para botarmos man dela. E hai recordos que empreñan a un de nostalxia.

Cando levaba a metade dos pasos regulamentarios, botei man da miña intelixencia e díxenme que aínda me quedaba a outra metade. De algo tiñan que valer as ensinanzas de don Graciliano. Por certo, tamén andei por aqueles tempos da infancia e da escola: era un neno espelido e experto en matemáticas. Co paso do tempo, a nugalla sumou e a intelixencia restou de tal maneira que acabei convertido nun estudante inepto que só se desenvolvía ben coas novelas do Oeste.

Non tardei en decatarme de que me quedaban dez pasos para completar os regulamentarios. Deinos contándoos mentalmente: un, dous, tres, catro... e dez. Primeiro berrei e despois ouleei. Ouleei pola carrapuchiña vermella e polo verso libre.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Mércores, 22 de abril de 2026