SE UN CAMELO PODE...

Se un camelo pode entrar polo ollo dunha agulla, máis fácil será que entre a miña cabeza. Metinme de cabeza!, nunca mellor dito. E maldita a hora en que realicei tal arroutada. Non consigo sacala! Levo xa setenta e dúas horas con ela dentro!

Cando levaba unhas dez horas apareceron xa os bombeiros e nin sequera os deixei mirar. Sabía que non poderían cortar a agulla, pois estaba tan metida xa na miña gorxa que corría o risco de que me tronzasen a xugular. E iso si que non! Non podería berrar máis! Polo menos, aínda que fose nesta postura e nesta situación absurda, podía berrar, cantar e mesmo asubiar.

Aínda que a angustia xa empeza a ser moita. Setenta e dúas horas daquela maneira na que estaba, e mesmo facendo algún que outro esforzo, xa non era cousa de rir. Rir si que rían os que contemplaban o panorama; e máis logo de saber os motivos polos que metera por alí a cabeza.

Sei que pequei de inocente. Pero, a ver, un camelo é moito animal xunto; a miña cabeza, a pobre, é pouquiña cousa. E agora haberá quen pense que é pouquiña cousa en volume e en intelixencia. Pero, como dicía aquel: cada tolo co seu tema.

Os medios escritos e audiovisuais axiña fixeron acto de presenza e, claro, tanta publicidade xunta atraeu unha pequena invasión de visitantes que, como non..., escachaban coa risa. Eu, ó final, tamén ría, pero cos ollos cheos de bágoas. A inocentada volvérase angustiosa. Maldito camelo e maldito ollo da agulla!

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Luns, 2 de marzo de 2026

O OUTEIRO DO INFINITO

Mirei para o infinito. Nada, un desastre. Enfronte mesmo erguíase un outeiro que non me deixaba ver máis alá. Un outeiro cheo de toxos; iso si, as súas flores brillaban e semellaban un océano dourado. Querer mirar cara ó infinito e alcanzar tan só uns metros deprime un pouco.

Son Lisardo, o fillo da Castañuelas, e de cando en vez quedo de pasmón mirando, pero sen ver. Si, esa sensación existe: mirar algo fixamente e non decatarse do que é. Logo, ademais, como son algo raro (outros dirán que moi parvo), búscolle tres pés ó gato. Ó que está coxo, claro, porque os gatos, polo xeral, teñen catro. Como os cans, os burros, as vacas, as ovellas e os marráns, que son os animais que máis coñezo. Dos outros tamén coñezo moitos, pero non lles sei os nomes.

Estudei na escola de don Graciliano, e aí quedei. Nos estudos, quero dicir. Os primarios, e menos mal. Sei ler medianamente ben e escribir catro palabras, como quen deixa pinguiñas de orballo. Para min, suficiente. O meu é mirar, aínda que non vexa. Quizais a miña opinión sexa algo esaxerada, porque cando quero, vexo de máis. Pero iso xa é outra historia.

Como non teño estudos, andei, ando e andarei sempre detrás das vacas. A ver, miña nai, a pobre, xa non está para feiras nin mercados. O pai... o pai hai moito que nos deixou. Non, non; que eu saiba, non morreu. Marchou, e punto. Para onde? Alá el. Oxalá fose para o inferno. Pero iso tamén sería outra historia.

Agora... agora miro para o infinito e o maldito outeiro non me deixa ver máis alá.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Sábado, 28 de febreiro de 2026

POSGUERRA: O CASTIGO DOS VENCIDOS

Acaban de desclasificar os papeis do 23-F e, coma sempre, as revelacións non pechan feridas: ábrenas. Hai quen xustifica aquel intento de Golpe de Estado como se fose unha resposta necesaria a un tempo convulso. E aínda hai máis quen, con perigosa frivolidade, suspira por outro golpe, por outra ruptura violenta, mesmo por outra Guerra Civil. Non aprenderon nada. Ou non queren aprender.

Acabo de ler “O derradeiro caso de Unamuno”, de Luis García Jambrina. A novela sitúanos no primeiro ano da Guerra Civil, pero entre liñas xa se intúe o que virá despois. Porque se algo ensina a historia é que o peor dunha guerra civil non é só o estrondo das armas, nin o sangue derramado nos campos. O peor é o tempo que vén despois: a longa, abafante e maldita posguerra.

Unha guerra é unha loita con armas entre países ou entre bandos dun mesmo Estado. Nunha guerra civil rómpese algo máis profundo: enfróntanse veciños, amigos, irmáns. E mentres a guerra pode explicarse -que non xustificarse- como un enfrontamento armado, a posguerra convértese nun castigo prolongado, nunha maquinaria fría de represión e vinganza.

As consecuencias de perder son devastadoras. O derrotado, o vencido non só perde o conflito: perde dereitos, dignidade, voz. É machucado, esmagado, silenciado. Canto máis poder acumula o vencedor, máis o exerce. A posguerra española foi unha das máis miserentas e crueis: fame, delacións, cárceres ateigadas, exilios interminables, medo, moito medo. Un xesto mal interpretado, unha palabra dita en voz baixa, un pasado sospeitoso podían custar a liberdade ou a vida. Entrar polo ollo esquerdo era quedar marcado. E quen quedaba marcado sabía o que lle agardaba: humillación, tortura, paseo ou fusilamento.

Por iso resulta tan irresponsable xogar coa memoria. Quen idealiza golpes ou guerras esquece -ou despreza- que despois vén a “longa noite de pedra”. E as noites longas, cando se instalan nun país, tardan décadas en desaparecer.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Venres, 27 de febreiro de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Domingo, 1 de marzo de 2026

UN SÉCULO LONGO DE PAIXÓN E RESISTENCIA

Hai 120 anos. Segundo unhas fontes, o 2 de marzo de 1906, naquela Coruña que comezaba a abrirse ó século XX, nacía oficialmente o Real Club Deportivo de La Coruña. A semente plantárana anos antes uns mozos que regresaban de estudar en Inglaterra, onde descubriran un deporte que axiña prendería na cidade herculina: o fútbol. A fundación produciuse na coñecida Sala Calvet, epicentro da vida social coruñesa da época, e axiña o novo club adoptaría as cores branquiazuis que hoxe son símbolo de identidade para varias xeracións.

Nos seus primeiros anos, o Deportivo ou Dépor medrou ó abeiro do entusiasmo popular e da consolidación das competicións rexionais. O vello campo de Riazor converteuse no seu fogar espiritual, escenario de tardes épicas e punto de encontro dunha afección que fixo do club algo máis ca un equipo: unha expresión colectiva de pertenza.

O salto definitivo produciuse coa chegada do profesionalismo e a participación na Liga, onde o Dépor alternou etapas de esplendor con momentos de dificultade. Mais foi a década dos noventa a que mudou para sempre a dimensión da entidade. Coa presidencia de Lendoiro e a chegada de futbolistas de talla internacional, naceu o chamado “Superdépor”, un equipo que puxo A Coruña no mapa futbolístico europeo.

Aquel conxunto, liderado por figuras como Bebeto, Mauro Silva (enorme este xogador!), Fran ou Djalminha, rozou a Liga en 1994 nun final dramático que quedou gravado na memoria colectiva. O desquite chegaría na tempada 1999-2000, cando o Deportivo conquistou a súa primeira e ata agora única Liga, culminando unha campaña histórica baixo a dirección de Javier Irureta. Riazor estoupou de ledicia nun fito irrepetible.

A ese éxito sumáronse dúas Copas do Rei, tres Supercopas de España e actuacións memorables en competicións europeas, especialmente na Liga de Campións. A remontada ó Milán en 2004, tras caer 4-1 en San Siro e vencer 4-0 en Riazor, permanece como unha das noites máis inesquecibles do fútbol continental.

Non todo foi doado ó longo destes 120 anos. O club atravesou crises económicas e descensos que puxeron a proba a súa estabilidade. Porén, cada caída veu acompañada dunha resposta firme da súa afección, que nunca deixou de acompañar ó equipo, nin nos momentos máis escuros. O club fixo da loita e da dignidade os seus sinais de identidade. Hoxe está loitando por volver á elite do fútbol nacional.

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 28 de febreiro de 2026

ATALLAR POLA MONTAÑA

Como tiña présa, optei por atallar subindo pola montaña. Subir a montaña significaba que, despois, habería que baixala. Case o mesmo ca aquel “inglés que subiu un outeiro pero baixou unha montaña”. Mais agora non quero desviarme do asunto esbardallando sobre unha película de Christopher Monger que nin sequera vin.

Quixen atallar. Subín pola montaña. Non tardei en perderme. E iso que son dos que se saben orientar ben; coñezo os catro puntos cardinais. Pero pásame coma cando planeo unha viaxe en coche: na teoría, estudo, examino, miro e investigo nos mapas a ruta; na práctica, sempre acabo facendo quilómetros de máis porque, nalgún momento, nalgún lugar -cruzamento, intersección ou rotonda-, me perdo.

Na montaña acabo de perderme. Non tardo en dicirme que xa me atoparei. Búscome entre as carballeiras e remato por atoparme debaixo dunha toxeira. Iso si, sigo na montaña. Perdido. Coa orientación aparvada, aloulada, apampada. Ante este pensamento, sorrío e opto por lanzar un berro. A ver se alguén me escoita, se alguén me responde. Case me dá vergoña berrar, por medo a que se burlen de min... por perderme.

Miro para unha bubela que acaba de pasar ó meu carón e pídolle que me amose o camiño. Nin caso. Non queda outra que seguir andando. Xa atoparei a corredoira, o sendeiro que me leve ó destino. Claro que agora, sen présas. Xa se dixo sempre: as présas nunca foron boas. Non son boas, non.

Ando perdido. Sen idea de cando baixarei da montaña.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Xoves, 26 de febreiro de 2026

Foto: A serra de San Mamede vista desde Baños de Molgas.

MISA DE RÉQUIEM PARA UNHA MOSCA

Aí está. A mosca. Polo bordo do vaso, buscando o seu manxar ou calculando a xogada. Eu ben podería cubrir o vaso coa man e deixala dentro, encerrada, condenada a unha morte lenta e literaria. Pero non son ningún monstro. Bastante ten coa súa efémera existencia: quince, vinte e cinco días... dous meses se a vida lle sorrí e non topa cun profesional coma min. Porque si, confésoo: son un especialista en artes marciais aéreas. Un chapamoscas, como me chamou unha vez unha sobriña. A esta non quixera cantarlle unha misa de réquiem porque, xa digo, que goce da súa curta existencia.

Xa se me pousou unha vez na cabeza. Outra na man. Está xogando co lume. Que non haxa unha terceira, porque á terceira vai á misa. E non precisamente de voda.

Míroa ben e, contra todo prognóstico, dáme pena. Tan pequena, tan insistente, tan inconsciente. Así que, nun xesto de magnanimidade case papal, císcolle pola mesa o resto do azucre do café. Toma, criatura, date unha homenaxe. Unha boa lupanda antes da Apocalipse.

O día está fresco e un bandullo cheo sempre reconforta. Filosofía básica de supervivencia, válida para moscas e humanos.

Como se me entendese, lánzase ó azucre nun amén. Nin protocolo nin agradecementos formais. Iso si: achégase á miña man, pero sen tocar. Lista é. Sabe que á terceira vez activa o protocolo de defensa nacional. E así seguimos: ela, convencida de que domina o espazo aéreo; eu, coa man preparada para facer historia. Porque unha cousa é a caridade. E outra moi distinta é tentar a sorte tres veces seguidas.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Mércores, 25 de febreiro de 2026

DENTRO DA NORMALIDADE INVERNAL

Hoxe son lagarto, díxenlles ós da cafetaría cando entrei a tomar un café, pero para que me entenderan de que mo servisen na terraza e facendo referencia a que nos poñemos ó sol coma os lagartos. O problema é que na terraza xa dá a sombra. Aínda así, estase mellor fóra ca dentro. Fóra levamos tres días nos que, por fin, o sol fixo acto de presenza; dentro, en cambio as casas seguen frías.

A verdade é que había ganas de sol. Moitas ganas. A chuvia continua de practicamente mes e medio cansou e aburriu. Psicoloxicamente, mesmo se notaba a xente algo deprimida. Nestes tres días de ceo aberto, os paseos -xeralmente ás beiras dos ríos- enchéronse de xente, con expresións máis que alegres.

Mais, como somos de espírito contraditorio, ó segundo día de sol xa comezamos a queixarnos da calor, sobre todo cara ás tres ou catro da tarde. Pola mañá, en cambio, facía un frío de raio, con xeadas reinando naqueles lugares onde non había néboa (onde a hai tamén xea, pero a calixe vaina comendo). Todo dentro da normalidade invernal: cando non chove, xeralmente xea.

Moita parola arredor de tres días de sol cando semella que mañá ou pasado mañá, seica, volve a chuvia. O dito: normalidade invernal. Chuvia, frío, saragana, xeadas, vento e algún que outro día de sol... para que os lagartos poidamos saír. No inverno desexamos sol e no verán que chova de cando en vez. Nunca choveu a gusto de todos. E nunca choveu que non escampara.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Luns, 23 de febreiro de 2026