DA INGUA Á PONTE DAS CEPAS

Non hai dous sen tres. Eramos poucos e pariu a avoa. Así, expresións ou ditos semellantes poderían servir para sinalar que, o mesmo día que fixen cun fillo dúas andainas por Entrimo —a das Pozas do Mallón e a do Pozo Caído—, realicei cun irmán outra en Baños de Molgas. E iso a pesar de que, pola zona da ingua esquerda, levaba un bo tempo —xa cando fixemos a andaina ó Pozo Caído— notando unha certa dor aguda.

Pero, como na visita que lle fixen ó irmán este non sabía que facer ata que chegase a hora de ir cear o polbo ós Milagres, non quedou outro que dar un paseo que, pouco a pouco, se foi convertendo en media andaina ou, se se quere, nunha visita turística á ponte das Cepas.

Iso si, fomos no coche ata a estación do ferrocarril e, desde alí mesmo, emprendemos o camiño pola propia vía do tren. Aquilo xa me retrotraeu, me remontou ó pasado da infancia: a cando iamos colocar coios sobre raíl para ver como, ó pasar o tren, este os esnaquizaba nun amén.

Sabendo que agora xa non circulan os trens —desviaron o percorrido por Santa Eufemia por mor do AVE—, metémonos por debaixo do túnel de Bouzas. E, a pesar de que xa se vía a claridade do día na outra punta, houbo que botar mans das lanternas dos móbiles.

Foi rematar de atravesar o túnel e atoparnos coa maxestade da ponte das Cepas, o viaduto que se construíu a mediados do século XX entre dous túneles, o citado de Bouzas e o de San Pedro, e cunha altura no arco central de 48 metros, máis alto mesmo que o de Ourense, que ten 45.

Logo de deixar caer uns cantos coios ó río Arnoia —como se fósemos aqueles nenos dos anos 60 e 70—, volvemos para Baños de Molgas pola carrilleira de toda a vida, aquela que levaba ó muíño do Dositeo.

Xa me esquecera da dor da ingua.

Finca Fierro. Barbadás. Venres, 28 de agosto de 2026

AS BOLBORETAS DA TERRA BRAVA

A ilusión dun soño. A esperanza feita realidade. O silencio enredado por entre as carballeiras da algarabía e, esta, agachando a cabeza para darlle paso ó ouleo. O ouleo dese lobo libre, feliz e nocturno.

O significado dunha conversa. O baile dunha música. O ritmo dunha cantiga. Unha canción na que desaparecen os medos, na que recúan as angustias e as bolboretas da terra brava pousarán sobre o sorriso da ansia.

Unha confesión en verso. Unha cabeza que non para. Un lóstrego que ilumina a noite pecha. Esa noite na que todo flúe e o poema acouga sobre a almofada do tempo.

Un reloxo que marca as horas. Un tempo que se fai eterno e marabilloso. Unha luz que é pura poesía. E a poesía rima segundo o ritmo do poema. Que nada quede enterrado no túnel da memoria. Que todos os desexos, anhelos, fantasías, ilusións, soños e ansias brinquen xa nesa realidade buscada.

E alí, no medio da noite, nace unha nova mañá. Unha mañá sen medos, sen cadeas e sen sombras. O lobo ergue a cabeza e contempla o horizonte. Xa non oulea por tristeza, senón por liberdade. A súa voz percorre os montes e mestúrase co vento. E cada palabra convértese nunha semente de esperanza. Porque soñar tamén é unha maneira de vivir. E vivir é atreverse a cruzar os límites do imposible.

Así, paso a paso, a ilusión deixa de ser un soño para converterse en camiño, en verdade e en destino. E mentres a noite se afasta lentamente, queda no aire unha música que ninguén pode esquecer.

Café Brétema. A Valenzá. Martes, 25 de agosto de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Mércores, 26 de agosto de 2026

O MEU GOZO NUN POZO

O meu gozo nun pozo. Nunca mellor dito. O outro día pasamos do gozo das Pozas do Mallón ó pozo do Pozo Caído, vaia a redundancia. Non, a fervenza do Pozo Caído non está nada mal; o que pasa é que se xuntaron dúas circunstancias, dúas adversidades, que fixeron que a ruta ata esa fervenza non fose tan do noso agrado como a do Mallón.

A primeira das adversidades xa apareceu no propio inicio, cando, xusto ó empezar a estrada que vai á Área das Perdices, nos atopamos con que estaba cortada por mor dun simple sumidoiro que acaban de arranxar e cuxo cemento aínda estaba brando. Seguro que ó día seguinte xa retirarían a cinta que cortaba a estrada. Isto obrigounos a iniciar a ruta a pé, é dicir, catro quilómetros de ida e outros catro de volta.

Que, certo, o noso cometido era precisamente ese... realizar andainas. O que pasa é que esta fixémola por toda unha estrada, ou sexa, por asfalto, cando nós intentamos facer as andainas por carreiros e por entre carballeiras e matogueiras. E, para completar o panorama, apareceu o enxame de mosquitos e a molestia das moscas. Principalmente para o rapaz, que non soportaba telas zumbándolle arredor da cabeza. Moito lle dixen que non lles fixese caso, pero nada... Ó final, doíalle máis o brazo de escorrentalas, de axotalas, que as propias pernas de andar. Mesmo chegou o momento en que tivo que sacar a camiseta e envolvela na cabeza coma un talibán. Digo talibán por ese detalle e pola súa barba.

A segunda circunstancia que fixo posible que a visita non nos causase o mesmo gozo que a das Pozas do Mallón, foi, claro está, a pouca auga que levaba a fervenza do Pozo Caído.

Porén, e a pesar desas dúas adversidades, paga a pena facerlle unha visita ó Pozo Caído. Iso si, moito mellor cando nos abandone esta seca.

Finca Fierro. Barbadás. Luns, 24 de agosto de 2026

120 QUILÓMETROS SEN MOTORES

O 24 de agosto de 2001, hai hoxe 25 anos, o voo 236 de Air Transat partiu de Toronto, Canadá, con destino a Lisboa. A bordo do Airbus A330 viaxaban 293 pasaxeiros e 13 membros da tripulación. O voo transcorría con normalidade mentres o avión sobrevoaba o océano Atlántico. Porén, durante a viaxe comezou unha fuga de combustible nun dos motores. A fuga provocou unha perda de combustible moito maior da que a tripulación esperaba.

A situación foi empeorando mentres o avión continuaba afastándose do continente. Finalmente, a tripulación comprendeu que o problema era realmente unha grave perda de combustible.

Os pilotos decidiron entón desviarse cara ás illas Azores, onde estaba o aeroporto de Lajes. Este aeroporto era a súa mellor oportunidade para conseguir aterrar con seguridade.

Con todo, o avión estaba cada vez máis lonxe de poder continuar o voo normalmente. Primeiro deixou de funcionar o motor dereito por falta de combustible. Poucos minutos despois, tamén se apagou o motor esquerdo.

O Airbus A330 quedou así sen ningún dos seus dous motores en funcionamento. Un avión comercial deste tamaño non está deseñado para permanecer sen propulsión durante moito tempo. Porén, aínda pode planar, aproveitando a súa velocidade e a sustentación das ás.

O comandante Robert Piché e o copiloto Dirk DeJager tiveron que converter o avión nun enorme planador. A tripulación calculou a traxectoria para alcanzar a base aérea de Lajes, na illa Terceira. O avión percorreu aproximadamente 120 quilómetros sen motores durante uns 19 minutos. Durante ese tempo, os pilotos tiveron que manter a calma e controlar a altitude e a velocidade.

Finalmente, os pilotos conseguiron avistar a pista de Lajes e prepararon unha aterraxe de emerxencia. O avión tomou terra a gran velocidade e sufriu importantes danos no tren de aterraxe e nos pneumáticos.

Malia a dureza da manobra, conseguiu deterse na pista. As 306 persoas que viaxaban a bordo conseguiron sobrevivir á emerxencia. O voo dese avión pasou á historia como un dos planeos máis longos realizados por un avión comercial sen motores.

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 22 de agosto de 2026

CANDO DEIXO DE SER

Cando deixo de ser invisible, mimetízome en lobo. Sempre me gustou ser lobo, para poder oulear desde os outeiros, só desde os outeiros. Nas chairas e nos lameiros dedícome a cazar, e, de caza, selecciono moi ben a presa.

Porén, o meu verdadeiro gozo é ser invisible: entrar por onde ninguén pode e visitar lugares que algúns xa quixeran coñecer. Ás veces, mesmo me meto na cabeza de alguén, só para confundirlle as ideas, para enredar os seus pensamentos. E así, pouco a pouco, a súa desgana, indiferenza ou apatía repousa sobre a ansiedade do meu ego, sobre o desexo do meu propio rego.

Coa invisibilidade por bandeira, contemplo, observo, vexo todo aquilo que algúns non queren ensinar. E esa é a miña gran vantaxe: eles non poden ver o meu sorriso pillabán nin o brillo dos meus ollos, aínda que ben sei que existen brillos lagarteiros e olladas raposeiras.

Vexo pensamentos que esbardallan sobre a relación dun lobo cunha bolboreta, cousa fóra de natura. Mais, como dicía aquel, de todo hai na viña do Señor. Mesmo un paporroibo pode decidir pousar sobre o fociño do lobo. Cando isto sucede, ouleo con máis forza, máis melancolicamente e os pelos póñenseme tesos ante tanta ansiedade.

Porque hai cousas que non deberían acontecer e, con todo, acontecen. Hai encontros que desafían a natureza e outros que a natureza inventa para burlarse de nós. Eu limítome a mirar, invisible, agardando o momento exacto para deixar de selo.

Entón volvo ser lobo, subo da chaira e regreso ós outeiros, na procura dese acougo sentimental que, de continuo, me fai oulear. Ouleo sobre o silencio da noite.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Venres, 21 de agosto de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 22 de agosto de 2026

AMODIÑO, QUE O BO ESTÁ POR VIR

De Entrimo a Olelas empezaba o bo. Mesmo indo no coche. Por ser a estrada estreita e polas súas curvas. Sempre me gustou conducir por esas... carrilleiras que se ensancharon só o xusto para que pasasen os coches. En algúns sitios, só un. Amodiño e contemplando a paisaxe.

A paisaxe desta estrada impresiona polo seu lado esquerdo cando se chega á altura do encoro de Lindoso. Alá, no fondo, moi fondo, coas aldeas de Portugal saudándonos desde a distancia; coas vacas cachenas nas cunetas ou cruzando, lambendo mesmo a ventá do coche; cos cabaliños tamén á beira.

E se por todo iso empezara o bo, polo que ía seguir chegaba o gozo: unha nova andaina chitoliana ata as Pozas do Mallón. Aquí xa si pola súa propia paisaxe, entendendo a paisaxe como bosque, como conxunto de plantas, árbores, matogueiras e demais especies vexetais cheas de cor... verde. Verde que te quero verde.

Aínda que os entendidos teñen catalogado o percorrido como de dificultade fácil, hai pequenos traxectos que teñen o seu aquel, ou sexa, a súa subida. Podo achacalo á idade, pero non; estou máis que acostumado a andar polo monte. Digo que, en certos puntos, a costa púñase costa arriba; nunca mellor explicado.

Pero todo esforzo, ó final, é certo que ten a súa recompensa: a vista sobre as pozas era marabillosa. Todo o que as arrodeaba era de película. E a visita, confirmo e aseguro, paga a pena. A maiores, é unha ruta curta, que logo se fai. A pesar desas costiñas.

Desde ese lugar, o fillo e máis eu marchamos ver o Pozo Caído, no río Pacín. Pero como o espazo do Pingas é o que é, esta ruta queda para outro.

Finca Fierro. Barbadás. Venres, 21 de agosto de 2026

CANDO O CAMIÑO DE VOLTA SE ALONGA

Dúas voltas. Á Fortaleza de Monterreal, en Baiona. A primeira, por fóra; a segunda, por dentro. Baixo un sol abrasador e unha calor tórrida. E menos mal que, de cando en vez, a brisa do mar facía máis levadía a andaina. E se, por un casual, se levantaba algo de ventada, mesmo daban ganas de exclamar: “Que marabilla”. (En Ourense estaranse chamuscando, cheguei a pensar. Despois, á volta da viaxe a Baiona, xa vin que, seica, estiveran a corenta e dous graos e medio)

Como a calor era inmensa e había que resgardarse un pouco de tanto sufoco, aproveitamos para xantar. Foi a nosa perdición: entre as calores, unha pequena ferida nun pé do rapaz e o bandullo dos dous cheo, pero ben cheo, o asunto tiña que acabar mal. Ou non. Ben podía ser, tamén, a nosa salvación.

Mellor unha mestura das dúas cousas: que xa emprendemos camiño de regreso a Ourense. Pero, como aínda tiñamos toda a tarde por diante, para que ir con présas? Nada de autovías, nin autoestradas, nin velocidades astronómicas. Imos pola Nacional de toda a vida, pola 550, que, arre demo, cambiou para a 552.

De Baiona, a A Guarda. De aquí, a Tui. De Tui, e xa pola PO-404 e a PO-400, a Salvaterra do Miño, ás Neves, a Arbo... E cando faltaban once quilómetros para chegar a Ribadavia, fixen a arroutada de subir ata A Cañiza. Ou sexa, retroceder un chisco.

Nada, tranquilos: ese pequeno retroceso gánollo despois pola autovía, facendo o que non debería facer. Pero xa nos entraran as ansias de chegar canto antes.

Chegamos sans e salvos. E, nada máis entrar na casa, produciuse o inevitable asalto á neveira, para que un bo cacho de sandía me aliviase a seca que levaba nas entrañas.

Finca Fierro. Barbadás. Martes, 18 de agosto de 2026