Ás veces, as hemerotecas gardan historias de persoas que, malia teren vivido lonxe da súa terra, nunca deberían quedar no esquecemento. Na procura de personaxes e novas relacionadas coa miña vila e co concello de Baños de Molgas, atopeime coa figura de Antonio Guede Quintas, un sindicalista e militante libertario galego que naceu en Gaspar, unha pequena aldea deste municipio ourensán, e morreu en Jessup, Pensilvania, o 13 de novembro de 1937. Este pasado venres cumpríronse 89 anos do seu falecemento.
Mineiro de profesión, Guede viviu arredor de trinta anos en Norteamérica, repartindo a súa vida entre Pensilvania e Canadá. Lonxe da súa Galicia natal, mantivo unha intensa actividade sindical e solidaria, vinculada ó movemento anarquista e libertario. A súa participación non se limitou á militancia persoal, senón que tamén prestou apoio económico a compañeiros e iniciativas que defendían os ideais de emancipación dos traballadores.
Un dos episodios máis significativos da súa traxectoria produciuse en 1924, cando contribuíu a financiar a viaxe de José Ledo Limia, outro veciño de Gaspar do movemento anarquista, e outros dezaseis galegos ós Estados Unidos, coa colaboración de militantes mexicanos. Dous anos despois, en 1926, desde Scranton, achegou fondos para a defensa e os gastos de presos mexicanos en Texas. En xaneiro de 1927, a súa actividade de relación e contacto entre militantes quedou reflectida nun anuncio publicitario na revista Sagitario, de Tampico, no que procuraba localizar a José Rodríguez Blanco, natural de Puebla de Sanabria.
A súa presenza tamén quedou rexistrada na prensa libertaria da época. Entre 1927 e 1929 colaborou en Cultura Proletaria, publicación editada en Nova York, así como en El Libertario, de Madrid, e na xa citada Sagitario. Esta última, fundada e dirixida en México polo escritor Humberto Rivas, entre 1926 e 1927, foi unha revista literaria e cultural que serviu de ponte entre as vangardas europeas e hispanoamericanas e a realidade política daqueles anos. Un espazo no que cultura, pensamento e compromiso social atopaban un lugar común.
Hoxe, case nove décadas despois, recuperar o nome de Antonio Guede Quintas é tamén recuperar unha parte da historia de Baños de Molgas e da emigración galega. Un home nacido nunha pequena aldea que, desde a distancia, contribuíu á organización e á solidariedade obreira en América. A súa historia lembra que a memoria dos pobos tamén se constrúe coa vida de persoas anónimas.
Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 14 de novembro de 2026


.jpg)




