CANELLA DA MELANCOLÍA

Carguei de razón o pensamento e deixeime ir pola canella da melancolía. Nesa na que, durante tres días de novembro, fun e volvín polo desexo máis profundo da existencia. E que todas as ansias bailen un twist ó ritmo do Dúo Dinámico. E que todas as esperanzas canten un góspel na igrexa da misericordia.

Por todos os días corre o tempo, e a morriña asenta, unha e outra vez, no asubío dun xílgaro errante. Xa quixeran todos os corazóns durmir sobre as almofadas dos soños. Xa quixeran todos os corpos latexar ladaíñas de sentimentos. Agora que cada quen clame no deserto.

Eu asubío temas sobre a flor do toxo e deixo que a Perla Negra aboie sobre a miña conciencia. Son o Jack Sparrow que se afunde no reflexo do espello, ese espello que amosa a froita prohibida da señardade. Quizais a soidade sexa apta para soñar esperto. E como soñar esperto é bonito, é fermoso... soñemos.

Carguei de razón o pensamento e deixeime ir tras conversas melancólicas para oulear, máis tarde, no outeiro do devezo, na serra da ansia, na profundidade da lagoa. Agora que cada quen choute sobre os versos da euforia e sobre os poemas da súa ledicia.

Carguei de razón o pensamento para pensar e deixar de pensar, para ir e vir, para desexar volver, para que todo flúa, para que nada fique ou quede e para que todos os espellos do mundo reflictan as ansias dos momentos.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Martes, 14 de abril de 2026

O SILENCIO DA FOTOGRAFÍA

A perna asoma na foto e o desexo espállase, derrámase polas marxes do sofá en cámara lenta ou coma un suspiro. En cada alento vai un bico e, en cada bico, un momento. A luz entra pola claraboia, pola lumieira, e a nostalxia sobe, silenciosa no ascensor do inverno.

A perna está medio dobrada; porén, o pensamento vai recto. Porque existen devezos para os que non hai obstáculos, pexas nin atrancos que os freen. Como hai silencios dentro dos ruídos e como hai baleiro dentro das algarabías. Todo, absolutamente todo, reflicte, vive nos ollos que miran.

Na foto hai luz, tamén penumbra e, por suposto, silencio. Hai un soño suspendido. Hai unha fantasía que non remata. Hai unha memoria compartida e unha melancolía preñada de romanticismo. Na foto hai espazo, hai baleiro, hai brancura e, fóra dela, hai un berro seco.

Un berro no que está todo resumido, ou escrito, ou recitado, ou cantado. No berro vai tamén o tempo que foi. Na ansia está a esperanza do tempo por vir. O tempo dirá se houbo espazo para soñar.

A mirada examina a foto unha e outra vez: percorre a pel coma un mapa, detense en cada poro, estuda a posición e remata cunha lección de anatomía digna dunha ecuación sen números, na que todos os pensamentos bulen pola corredoira da súa pel.

Última ollada a unha realidade alegórica. A memoria é magnífica para lembrar: lembrar en silencio, lembrar en soños, lembrar a foto, a perna, o instante. Lembrar por sempre e para sempre.

Café Alumbre. A Valenzá. Domingo, 12 de abril de 2026

O HOME DA BOLSA Ó OMBREIRO

Baixei do piso. Saín. Andei —é dicir, practiquei esa actividade revolucionaria de poñer un pé diante do outro—. Aire frío. Un raio de sol. Tarde primaveral, pero con malas intencións. Piquei uns cacahuetes. Abrín o libro. Lin. Pola beira do río; ó sol, á sombra, facendo ese baile absurdo de “agora teño frío, agora non”. Acabei cubríndome cunha pequena capucha; o aire seguía a ser frío e, para máis inri, onte decidira rapar a cabeza, como se fose boa idea.

Seguín lendo. Saudei ó meu amigo ganso e acordeime da amiga das “ocas”. Non tardei en deixar a lectura: ler con frío é un deporte de risco. Continuei andando co libro na man, pechado, que para iso tamén serve.

Fun a un súper mercar catro cousas anotadas que, por algún misterio da física cuántica, se converteron en algunhas máis. Xa comprara tamén pola mañá. Son o home da bolsa ó ombreiro. E, por manter a reputación, carguei con ela... ó ombreiro. Coherencia ante todo.

Botei a andar de novo. Pensando nun futuro relato. Resultado: nada. Baleiro absoluto. Paso a paso cruceime con xente, vin pasar coches e os pensamentos ían e viñan... pero máis ben viñan pouco. Porque, claro, cando non hai intelixencia —ou cando decide coller o día libre—, tampouco hai moito que rascar.

Total, a seguir andando. Non por moito tempo, porque o café estaba esperando por min. E un non fai esperar ó café. Entrei no local. Nin sequera pedín: cando me ven, xa saben o que quero. Só tomo café. Sempre tomo café. Hai tradicións que non se poden traizoar.

Sentei na mesa, cun punto de desesperación creativa. Abrín o caderno. Preparei o bolígrafo. E pasou o de sempre: unha palabra levou a outra, unha parvada a outra... e cando me quixen dar conta, entre palabras, parvadas e música de fondo nos auriculares, o Pingas, o relato xa estaba feito.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Sábado, 11 de abril de 2026

1932: MANIFESTO REPUBLICANO DE BAÑOS DE MOLGAS

Hoxe cúmprense 94 anos dunha páxina significativa da historia local e política de Galicia. O xornal La Zarpa, unha das cabeceiras máis activas da prensa ourensá do primeiro terzo do século XX, publicaba o manifesto do Comité Republicano Radical de Baños de Molgas con motivo do primeiro aniversario da proclamación da República Española.

Aquel texto, dirixido directamente á cidadanía, reflectía o entusiasmo e a esperanza que acompañaron o cambio de réxime en 1931. A República aparecía como unha conquista colectiva, acadada sen violencia, froito da vontade popular expresada nunhas urnas. Nun momento no que Europa vivía fortes tensións políticas, o discurso destacaba o carácter exemplar do proceso español, subliñando o civismo e a madurez política do pobo.

O manifesto facía tamén un chamamento á unidade. Nun contexto de pluralidade ideolóxica dentro do republicanismo, propoñíase unha especie de tregua simbólica: deixar a un lado as diferenzas partidistas para celebrar conxuntamente un proxecto común. Falábase dun “día de armisticio republicano”, unha expresión cargada de intención política e emocional, que buscaba reforzar a idea dunha identidade compartida por enriba das discrepancias.

Especial relevancia tiña a mensaxe de consolidación. Para os asinantes, a República xa non era unha aspiración nin unha hipótese, senón unha realidade asentada e inseparable da propia idea de España. Fronte ós sectores que aínda albergaban expectativas de restauración doutros modelos políticos, o texto reivindicaba a irreversibilidade do novo réxime e a necesidade de defendelo colectivamente.

O chamamento culminaba cun convite á mobilización cidadá. Convocábase un acto público en Baños de Molgas, no que participarían destacados republicanos de Ourense, co obxectivo de reafirmar o compromiso político e fortalecer os vínculos entre simpatizantes. A presenza na rúa, a participación activa, eran entendidas como sinais visibles da saúde democrática do momento.

Visto desde hoxe, aquel manifesto constitúe un testemuño valioso dunha época de ilusión e transformación. A través das súas palabras percíbese a confianza nun futuro mellor e a crenza na capacidade da cidadanía para construílo. Porén, sabemos que aqueles soños truncáronse poucos anos despois polos acontecementos que levarían ó final da experiencia republicana.

Finca Fierro. Barbadás. Sábado, 11 de abril de 2026

O CORREDOR DOS SOÑOS

Coloquei unha baldosa detrás doutra completar o corredor dos soños. En cada baldosa, un soño do que puido ser e non foi; un recordo do tempo pasado; un pensamento cara a un futuro incerto; un sentimento nun presente en calma; un latexo polo desexo compartido; e unha esperanza á sombra da solaina.

Aí, no corredor dos soños, están pousadas as ansias, os verbos, o sangue, os sorrisos, o silencio, as queixas, os ouleos, os camiños, os andares, as pregarias, os xogos, as lecturas, as ladaíñas, os encontros e os berros, tamén os berros. E os xemidos, moitos xemidos.

O desexo dálle a unha baldosa unha cor vermella. A escuridade asenta na negra, como é lóxico. O equilibrio repousa na gris. O ruído pousa sobre a marrón, ou a rosa, ou a branca. A vida pinta de cor verde boa parte do corredor, practicamente todo o corredor.

Hai baldosas que tremen sobre o cemento, que choran, que súan, que escachan, que rebentan... absolutamente todo, como a propia existencia. Aínda que cada quen se atope nun estado de incerteza, de dúbida, de desconexión ou de falta de definición: sobre unha situación, sobre uns soños; en definitiva, no limbo.

O corredor dos soños atravesa toda a existencia, toda a vida. A infancia é inocente. A xuventude é descubrimento. A madurez é sabedoría. A lonxevidade é unha volta á nenez. Todo pasa e todo queda. Porén, o noso é pasar... como dicía aquel Machado en voz de Serrat. Soñemos no corredor dos soños, porque soñar é bonito, é fermoso, é lindo.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Xoves, 9 de abril de 2026

VIXÍA NA NOITE PECHA

Recibín a orde de facer de vixía na Aira de Arriba de Baños de Molgas. Non facía moito que chegara un comunicado no que se dicía que aquela praza, seica, corría perigo. As tropas inimigas xa levaban días cercando a vila.

Collín o macuto e, en vez de deixar que me acompañasen uns cantos soldados, solicitei permiso para levar tan só o meu can, Uriarte. Concedido este, para alá marchamos os dous a cumprir co deber. Ó chegar á aira, díxenlle ó can que se deitase á beira do pé dun canastro, e eu metinme dentro del. A noite semellaba que sería longa.

Errei no prognóstico. Sen pasar sequera dez minutos, xa oín un ruído de fondo pola parte das escaleiras que soben da rúa Manuel Santamarina á propia aira. Polo baixiño, díxenlle ó can que estivese atento. Este arrastrouse ata colocarse por debaixo doutro canastro, e eu non tardei en preparar o fusil por se había que usalo de inmediato.

A tensión era tanta que, mesmo caendo a xeada que caía, todo o meu corpo empezaba a humedecerse por mor da calor, dos nervios, que carallo, do medo. Logo, para máis aquel, o ruído seguía e incluso se intensificaba, cada vez máis preto. Aquilo xa era serio.

A noite era tan pecha que, como se adoita dicía, non se vía un burro a tres pasos. O inimigo, parecíame a min, andaría xa polos cinco. O carallo do can tampouco daba sinais de vida. Mais foi pensar iso e oír como o Uriarte, sen compañeirismo ningún, fuxía a fume de carozo.

Metín o dedo no gatillo e non tardei en escoitar un gruñido procedente dun puto porco bravo que andaba a fozar xusto por debaixo do canastro no que estaba acubillado.

Respirei aliviado.

Finca Fierro. Barbadás. Xoves, 9 de abril de 2026

Foto: Aira de Arriba (Baños de Molgas)

ONDE LATEXAN AS PALABRAS

Empezo. Un novo caderno. Un agasallo polo aniversario. Un caderno no que caerán feixes de relatos, pingas de orballo, ruxerruxes de feitos, moreas de pensamentos e latexos de sentimentos. Un caderno no que será de día e se fará de noite, no que os soños bailarán ó ritmo do rock and roll de Elvis Presley e asubiarán os spaghetti western de Ennio Morricone.

Neste novo caderno, a luz daralle paso á escuridade; no barullo haberá momentos de silencio, e o silencio durmirá sobre a almofada dos desexos. O lobo ouleará desde un outeiro e a noite pecha será a raíña das palpitacións acompasadas do tempo.

Haberá relatos nucleares e inmaculados, narrativas universais e aldeás, terrícolas e marítimas, labregas e filosóficas. Haberá camiños por escoller e carreiros fixos, con atrancos e sen eles. Haberá paz e sosego, ebulición e excitación; haberá risas, e penas, e pesares, e berros, e bicos, e abrazos.

Neste novo caderno, cada palabra dirá algo, cada frase subirá o ton ou calmará as ansias, cada parágrafo tensará o relato e cada historia pousará todo iso nas páxinas brancas que explicarán toda unha vida. A vida consiste en contar e deixar correr. Por este caderno pasarán vidas.

Xa está practicamente completa a primeira páxina desta estrea, na que se di algo e non se di nada, na que as pingas de orballo caen mansamente coa intención de abrir camiño ó que queda por dicir. Nesta primeira páxina, xa nada máis. Nas seguintes, a tinta azul dos pensamentos marcará os tempos.

Cafetaría La Carabela. A Valenzá. Martes, 7 de abril de 2026

Finca Fierro. Barbadás. Martes, 7 de abril de 2026